برای بسیاری از مسایل تاریخی زمان حسنین علیهما السلام این حدیث می تواند مورد استناد قرار گیرد . قطعا هر که در برابر آنها قرار می گرفت بنوعی خود را در برابر حدیث فوق قرار می داد . چطور می شود کسانی در برابر آنها بایستند که جوانان اهل بهشت شناخته می شدند . چه برسد زمانیکه یکی از همین جوانان اهل بهشت به بدترین صورت ممکن به شهادت برسانند .

اما براستی قیام امام حسین (ع) به چه علتی بود .

اولین علت آن بود که یزید بن معاویه از حاکم مدینه خواسته بود به هر شکل ممکنی برای او از امام حسین (ع ) بیعت بگیرد . امری که صد در صد از محالات بود . چون یزید یک انسان فاسقی بیش نبود و امام حسین (ع) ننگ می دانست که بخواهد دست ذلت به کسی بدهد . جمله معروف آنحضرت هیهات منا الذله همین موضوع را بیان می کند .

دومین عامل : دعوت اهل کوفه بود نامه هایی که تعدادشان به بیش از 18000 می رسید . این بنوبه خود یک حجتی برای امام حسین (ع) بوجود آورده بود و بر همان اساس ایشان تصمیم خویش را گرفتند . مگر نه آنست که هر مسلمانی طلب کمک نماید سایرین بایستی به دفاع از او برخیزند ؟ اگرچه وجود جریان نفاق باعث شد امام حسین و یارانش تنهای تنها بمانند .

سومین عامل : عامل امر به معروف و نهی از منکر بود . درجات سه گانه امر به معروف و نهی از منکر بر کسی پوشیده نیست

امام حسین (ع) هر سه درجه را یکجا در خود داشت . او حامی مظلوم و دشمن ظالم بود . اگر اصحاب کهف برای حفظ دینشان به غاری پناهنده شدند و دست از منصب و قدرت و مال و فرزند و عیالشان شستند . آن حضرت دست از همه چیزش و حتی از جان مبارکش هم کشیدند .

درسی بزرگی که می توان از این تاریخ بزرگ و حرکت بزرگ گرفته شود همان احیاء امر به معروف و نهي از منكر است . يك جامعه سعادتمند زماني شکل می گیرد که این اصل جدی گرفته شود . در زمان حکومت عمربن عبدالعزیز (رض ) اولین کاری که کرد سب علی (ع) را بر منابر منع کرد . حركت زشتي كه توسط بنی امیه ابداع شده بود . او امر به معروف و نهی از منکر را احیایی دیگر بخشید و نام خود را بین مسلمین به نیکی بجای گذاشت .

ظلم در هر شکلش ظلم است اما برخورد با این ظلم واجب است . اما اين برخورد بر اساس مسئوليت افراد بر اساس شرع تبيين شده است . امروز جهان اسلام زیر شدید ترین ظلمهای زمانه خویش است که جانبازی و فداکاری همه مسلمانان را می طلبد . جایی که مساله دین و اسلام مطرح است دیگر باید از مال و جان دست شد و از اسلام جانانه دفاع کرد . دعوت به اتحاد مسلمین و تبلیغ دین اسلام از نمونه بارز امر به معروف هستند که هر کسی می تواند بنحوی در آن مشارکت داشته باشد .

این جریان بزرگ درس دیگری هم به ما می دهد و آن عاقبت اندیشی است .

عاقبت اندیشی انسان را به محاسبه و مراقبه وا می دارد. ما نمی دانیم آخرین عملی که انجام خواهیم داد چیست؟