از زمان تاسیس روستای عمادده که در گویش محلی " میده (maideh)" خوانده میشود اطلاعات دقیقی در دست نیست به طور کلی می توان از نظر تاریخی سابقه این روستا را به دو دوره تقسیم نمود:
دوره اول دوره پیش از اسلام : این روستا سابقا" استاس estas یا آستاس astas خوانده می شده که هم اکنون نیز خرابه های این روستای قدیمی در 25 کیلومتری غرب روستای کنونی وجود دارد.
از طرفی دیگر اگر بپذیریم که ساکنان غار شگرف و باستانی بنوو که در جنوب روستا در دل کوههای گاوبست وجود دارد با اهالی استاس در ارتباط بوده اند و دلایل دیگر میتوان سابقه بسیار طولانی تری را برای استاس متصور بود. در ضمن اینکه می توان گفت با توجه به شواهدی این روستا از رونق و آبادانی خاصی در این دوره برخوردار بوده است.
دوره بعد از اسلام: آنچه در این خصوص می توان گفت عده ای ازاهالی استاس قدیم با ورود اسلام به منطقه لارستان اسلام را پذیرفته و مسلمان شده اند و گروهی دیگر از جمله گبریان ساکن بنوو منطقه را ترک و در جاهای دیگر سکنی گزیده اند. در این دوره آنچه باعث پر رونقتر شدن این آبادی گردید ورود شاه سیف الله قتال به این روستا بوده که علاوه بر تاثیر گذاری بر آبادانی استاس قدیم منطقه لارستان و به طور کلی جنوب ایران را نیز تحت تاثیر قرار داده و از این زمان بود که روستای استاس به عمادده یا ده عمادالدین یا عمده البلاد تغییر نام پیدا میکند.
چنانکه که ذکر شد این روستا سابقا" استاس خوانده می شده که در خصوص وجه تغییر نام اين روستا به عمادده اقوال مختلفي وجود دارد که به ذکر دو روایت بسنده میکنیم:
1- در قرن هفتم هجري قمري شخصي عالم و دانشمند به نام شيخ عمادالدين انصاري به اين روستا وارد شده که منشا خدمات بسياري در اين روستا مي شود و از آن به بعد اين روستا به نام ايشان تغيير نام پيدا مي کند.
2- اين روستا در گذشته در سطح منطقه از پيشرفت قابل ملاحظه اي ترخوردار بوده و بسياري از امور روستاهاي اطراف را تحت پوشش قرار مي داده به نحوي که بسيارس از امور معيشتي و اقتصادي روستاهاي همجوار به نوعي به اين روستا وابسته گشته بنابراين اين روستا به عمادده يا ستون روستاهاتغييرنام پيدا کرده است.
البته در خصوص اقوال مختلف دیگر نیز و همچنین وجه تسمیه میده نیز دلایلی را میتوان عنوان نمود که در این مجال نمی گنجد.
آثار تاریخی
در این روستا آثار متعدد تاریخی وجود دارد که برخی مربوط به پیش از اسلام و برخی دیگر مربوط به دوران اسلامی می باشد:
- آثار پیش از اسلام:
- عمده این آثار در جنوب روستا در دل کوههای گاوبست وجود دارد : غار شگفت انگیز بنووbonwoo ، قلعه قلات، برستو چداو ( مقبره های باستانی )و سکونتگاههای مختلف اقوام ساکن در این نقاط و همچنین خرابه های روستای استاس که در غرب روستای فعلی وجود دارد از جمله این آثارند.
آثار دوران اسلامی:
- آرامگاه شاه سیف الله قتال که در غرب روستا واقع است و در قرن هفتم هجری ساخته شده و در زمانهای مختلف تجدید بنا شده است.
_ آرامگاه شیخ صالح که در غرب روستا قرار دارد و گفته میشود از صلحا و بزرگانی بوده که پیش از ورود شاه قتال به این منطقه وارد شده است.
_ خواهر کاکا که آرامگاهی است مربوط به زنی صالحه که تقریبا" 40 سال قبل از ورود شاه قتال در این محل بدرود حیات گفته و در غرب روستا قرار دارد.
_ تپه ای معروف به تنب شهرستو که در غرب روستا قرار دارد. وجه تسمیه آن هم شاید به این دلیل بوده که این مکان زمانی از رونق خاصی برخوردار بوده و محل داد وستد اقوام مختلف و بازار آن زمان بوده که به شهرستان معروف گشته. که هم اکنون خرابه های ناچیزی از آن باقی مانده است.
_ حمامهای قدیمی: که این حمامها در کنار تنب شهرستو قرار دارد و مربوط به دوران اسلامی می باشد و البته با توجه به وسعت آن گروهی بر این عقیذه اند که این بنا کاروانسرا بوده است.
- شبستان مسجد خیرآباد در غرب روستا
- مقبره قدیمی
_ آسیابهای آبی قدیمی معروف به آسیا خرابه و ....
وضعيت اجتماعي -
اين روستا با توجه به قرار داشتن زيارتگاه امامزده شاه سيف الله قتال ، مرکز مهم تجاري منطقه در گذشته ، بهره مندي از آب فراوان و مناسب وچشمه ها و قنوات ، محل مهاجرت و اسکان قبايل و قوميت هاي مختلفي از روستاي دور و نزديک بوده است در حال حاضر اقوام مختلفي شامل ( سادات از فرزندان امامزاده شاه سيف الله قتال که خود ار نوادگان حضرت امام موسي کاظم(ع)مي باشد ، ملا و خادم ( از همراهان ايشان در سفر به ايران ) هرمي ( مهاجرين از روستاي هرم ) و باغي و...
واقوام مهاجر ترک شامل قبايل لر و نفر ومهاجرين مينابي در اين روستا سکونت دارند زبان ساکنين بومي زبان لاري با گويش خاص عماددهي مي باشد. دين اهالي اسلام و مذهب اقوام ساکن به غير از لر و نفر اهل سنت شافعي و مذهب اهالي لر و نفر و مينابي ها که تقريباً 35 درصد اهالي را تشکيل مي دهند شيعه اثني عشري مي باشد
